Templates by BIGtheme NET
Anasayfa / Eğitim / Öğretmen materyalleri / Bilişim teknolojileri ve yazılım / Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Ders Notu

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Ders Notu

 

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersinin malum ders kitabı olmadığı için, Yıllık planıma göre anlattığım konuları, öğrencilerimin 2. sınava hazırlanması için derleyip topladım.

Winrar Sıkıştırma Programı : winrar programı dosyaları sıkıştırıp hafızada daha az yer kaplamasını sağlayan bir programdır. Winrar ile oluşturulan dosyaların uzantısı “rardır. Winrar programı şu özelliklere sahiptir :

  • Birçok dosyayı tek parça haline getirebilir.
  • Sıkıştırırken aynı zamanda şifrede ayarlanabilir.
  • Sıkıştırırken dosya parçalara bölünebilir.





Zararlı Yazılımlar

Kötü niyetli bilgisayar kullanıcıları tarafından bilgisayarımıza, sistemimize ve bilgilerimize zarar vermek, onları ele geçirmek amacıyla hazırlanmış yazılımlardır.

Zararlı Yazılım Türleri :

zararliyazilimVirüsler :  Bilgisayarımıza girip dosya ve programlarımıza zarar verir Bilgisayar virüsü pek çok zararlı yazılımdan çok daha tehlikelidir çünkü doğrudan dosyalarınıza zarar verirler.

Truva Atı :  Truva atı bir virüs değildir. Gerçek bir uygulama gibi gözüken zararlı bir program türüdür.

Solucan : Herhangi bir dosya ya da veriye zarar vermez ancak sürekli kopyalama yaparak sistemi meşgul eder ve bilgisayar hızını etkiler.

Reklam Yazılımları :  Herhangi bir program çalışırken reklam açan yazılımdır. Adware internette gezerken otomatik olarak bilgisayarınıza inebilir ve tarayıcı pencereleri ile görüntülenebilir.

Casus yazılım (spyware) :  Kullanıcının izniyle veya izni dışında bilgisayara yüklenen ve kullanıcı ya da bilgisayar hakkında bilgi toplayıp bunları uzaktaki bir kullanıcıya gönderen bir program türüdür.

Zararlı Yazılımlardan Korunma Yolları  :

  • Bilgisayarınıza güçlü bir güvenlik yazılımı yükleyin. Bu güvenlik yazılımının güncel ve çalışıyor olduğundan emin olun.
  • Bilmediğiniz programları bilgisayarınıza yüklemeyin, çalıştırmayın.
  • Kimden geldiğini bilmediğiniz e-postaları açmayın.
  • Kullandığınız işletim sistemine ait güncelleştirmeleri ihmal etmeyin.
  • Ödül, hediye vs. kazandığınızı belirten reklamlara aldanmayın, tıklamayın
  • Güvenmediğiniz bir bilgisayara USB bellek, hafıza kartı vs. takmayın.
  • Bilgilerinizin düzenli olarak yedeğini alın.
  • Belirli aralıklarla bilgisayarınızı kötü amaçlı yazılımlara karşı tarattırın
  • Bilmediğiniz, güvenmediğiniz internet sitelerine girmeyin.

Güvenlik Yazılımları

Kötü amaçlı yazılımlara karşı bilgisayarımızın güvenliğini sağlayan yazılımlardır. En çok kullanılan güvenlik yazılımı türleri şunlardır.

  • Antivirüsler
  • Güvenlik Duvarı

Antivirüsler : Antivirüs yazılımı bilgisayarımıza virüs, truva atı, solucan gibi kötü amaçlı yazılımların girmesini engeller. Ayrıca bu yazılımları tespit edip temizleyebilir.

Bilinen en popüler antivirüs yazılımları :

  • Kaspersky
  • Eset Smart security
  • BitDefender
  • Panda free antivirüs
  • Avast free antivirüs
  • AVG internet security
  • Avira internet security

Kişisel Mahremiyet ve E-Taciz

Eğer birileri zarar vermek veya kötülük amacı ile size ait bilgileri yasal olmayan yollardan elde etmek veya çalışmanızı engellemek için elektronik cihazlar kullanıyorsa bu bir elektronik tacizdir.

sosyaltuzaklarSosyal Medya kullanırken dikkat edilmesi gerekenler :

  • Sosyal medya hesabınıza ait kullanıcı adını ve şifresini hiç kimseyle paylaşmayın.
  • Sosyal medya hesabınızın gizlilik ayarlarında herkese açık seçeneğinin olmamasına dikkat edin.
  • Hangi sosyal paylaşım sitesinde olursanız olun, size gelen paylaşımların doğruluğunu araştırmadan paylaşım yapmayın.
  • Tatil ve eğlence fotoğraflarınızı sosyal medyada paylaşırken dikkatli olun. Bu tür paylaşımlar için Facebook’ta oluşturacağınız özel listeleri kullanabilirsiniz.
  • Sosyal medyada saldırgan bir tavır sergilemeyin. Kimseye sizinle aynı fikirde olmadığı için hakaret etmeyin.
  • Tanımadığınız, bilmediğiniz kişilerden gelen arkadaşlık davetlerini kabul etmeyin.
  • Hiçbir yerde özel bilgilerinizin paylaşılmaması ve tanımadığınız kişilerin listenizde yer almasına izin vermemeniz gerekir.
  • Fotoğraf veya videolar paylaşılmadan önce fotoğrafta yer alanlardan mutlaka izin alınmalıdır.
  • Size gelen paylaşımların da suç unsuru taşıyıp taşımamasına, küfür, hakaret, sövme, aşağılayıcı sözler içerip içermemesine dikkat edin. Bu durumlar da size yönelen söz ve davranışlar hakkında suç duyurusunda bulunma hakkınız mevcuttur.

Siber Tuzaklardan korunma

  • sibertuzakİnternette kimlik bilgilerini isteyen web sitelerine karşı dikkatli ol.
  • Bedava hediyelerden, programlardan ve kazanacağını söyleyen yarışmalardan uzak dur.
  • Eğlenceli gibi gözüken etkileyici kişilik testleri, senin hakkında bilgi toplamak için hazırlanmış olabilir bir kere daha düşün.
  • Unutma ! bilinen marka ve kurumlar senden email yolu ile kişisel bilgi veya kimlik bilgilerini istemez.
  • Otomatik açılır pencereler(pop-up) den gelen yarışma ve anketlere katılma.
  • Şüpheli bulduğun epostaların içerisindeki bağlantıya tıklama ve gönderilen dosyayı açma
  • Tanımadığın kişilerden gelen epostaları açmadan önce iyi düşün
  • Bu mesajı şu kadar kişiye gönderirseniz şöyle olacak böyle olacak gibi yazılar içeren mailleri asla arkadaşlarına gönderme ve bu postayı sil.
  • Senin isteğin dışında kendiliğinden kameranın açılmaması için kameranı kontrol et.
  • Oyun oynamak için öncelikle senden üye olmanı isteyen siteleri dikkatlice incele

Güvenli internet Kullanımı .

İnterneti hemen hepimiz kullanabiliyoruz, peki ne kadar doğru kullanabiliyoruz hiç düşündünüz mü? Hiç farkında olmadan bir suç işleyebileceğinizi, bir suça ortak olabileceğinizi hatta dolandırılabileceğinizi biliyor musunuz?

Güvenli internet Kullanımı

  • İnternet üzerinde görüştüğünüz kişilerle, üye olduğunuz sitelerde, forumlarda ve sosyal ağlarda size ait ad, soyad, TC kimlik numarası, adres, telefon gibi bilgileri paylaşmayın.
  • Güvendiğiniz kişilerle dahi özel bilgilerinizi paylaşmayın, unutmayın karşınızdaki kişi zannettiğiniz kişi olmayabilir
  • Hiçbir siteye gereğinden fazla bilgi vermeyin.
  • Türkçemizi en güzel şekilde kullanın. Kısaltmalar kullanmayın.
  • Şaka amaçlı dahi olsa tehdit edici, kötü ve kaba sözler kullanmayın
  • İnternet özgürlüğünüzü kullanırken başkalarını rahatsız etmeyin
  • Tümü büyük harften oluşan mesajlar kullanmayın, bu internet ortamında BAĞIRMAK anlamına gelir.
  • Tanımadığınız kişiler sosyal ağlarda size arkadaşlık teklifi gönderebilir, bu teklifleri kabul etmeyin.
  • Bu kişilere eviniz, aileniz, okulunuz, maddi durumunuz gibi bilgiler vermekten kaçının. Fotoğraf ve vidyo göndermeyin.
  • İnternette ailenizle birlikte gezinin, ailenizin zamanı yoksa ziyaret ettiğiniz siteleri not olarak daha sonra onların görüşünü alın.
  • Ailenize sormadan internetten hiçbir şey satın almayın, kredi kartı bilgisi vermeyin.
  • İnternet üzerinden sizi rahatsız eden kişileri çekinmeden ailenize bildirin
  • ŞİFRELERİNİZİ KİMSEYLE PAYLAŞMAYIN.
  • Güçlü bir şifre oluşturarak hesaplarınızı koruyun.

Güçlü Şifre Oluşturma :

  • Şifrelerinizde kişisel bilgilerinize yer vermeyin. Örneğin, adınız, doğum tarihiniz veya kimlik numaranız.
  • Şifrenizde ardışık sayılar, harfler kullanmayın. Örneğin, 123456, 1234, abcd gibi.
  • Tahmin edilmesi kolay yan yana bulunan tuşları kullanmayın. Örneğin, qwerty, asdf gibi.
  • Şifreniz en az 7 basamaklı olsun
  • Mümkün olduğunda aşağıdaki karakterlerden içersin
  • Büyük/küçük harf (A,a…Z,z)
  • Rakam (0-9)
  • Noktalama (.,; gibi)
  • Özel karakter (-!+ gibi)

Güçlü şifre örnekleri :

S+ç+71.(ŞHK)       B*i*L*i*ş*İ*m-01

Zayıf Şifre Örnekleri:

Suat1982      38758962324   05825856700

12345678        741852963      369147258

Telif Hakkı : 

Herhangi bir bilgi veya düşünce ürününün kullanılması ve yayılması ile ilgili hakların, yasalarla belirli kişilere verilmesidir. Kısaca, orijinal bir yapıtın, eserin kopyalanmasına veya kullanılmasına izin vermeme hakkıdır.

Telif Hakkı İhlali :  Bir sanatçının müzik parçasını, klibini, film eserini, bir yazarın kitabını veya bir firmanın yazılımını bu kişilerin izni olmadan ne kullanabilir ne de kopyalayabilirsiniz. Bu eserler, sahibinin izin verdiği, yasal dağıtımını yapan mağaza ya da internet sitelerinde satın alınarak kullanılmalıdır. Aksi bir yönteme başvurulursa telif hakkı ihlali gerçekleşmiş, yani suç işlenmiş olur.

Bilişim Suçu

Bilişim suçu en basit tanımıyla bilişim sistemlerine karşı işlenen suçlardır. Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek, orada kalmaya devam etmek, bilişim sisteminden izinsiz veri kopyalamak, sistemi erişilmez kılmak ve çalışmaz hale getirmek bilişim suçlarını oluşturmaktadır.

İNTERNET

Dünya genelindeki bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır.

İnternetin Tarihçesi

  • 1969 yılında ABD Savunma Bakanlığı bünyesindeki “İleri Araştırma Projeleri Ajansı” tarafından ortaya çıkartılmıştır.
  • Türkiye İnternet’e Nisan 1993 ’ten beri bağlıdır.

Bilgisayar Ağları

  • İki ya da daha fazla bilgisayarın birbirine bağlanmasıyla oluşan yapıya bilgisayar ağı denir.
  • Ağ üzerindeki bilgisayarlar birbirleriyle bilgi alışverişinde bulunabilirler.

Bilgisayar Ağları neden Kullanılır  ?

  • Bir bilgisayar ağı kurmanın en temel nedeni ağdaki bilgisayarlar arasında iletişim kurmaktır.
  • Örneğin, ağ üzerindeki bir bilgisayarda yer alan müzikleri ağdaki diğer bilgisayarlar çalabilir.
  • Bilgisayar ağlarına şu sebeplerden dolayı ihtiyaç vardır:
  • Dosya paylaşmak
  • Yazıcı, tarayıcı gibi donanımları paylaşmak.
  • Birbirleriyle iletişim kuran yazılım, oyun vs. kullanmak.
  • İnternet hizmeti gibi çeşitli servisleri paylaşmak
  • Ağ üzerinden cihazların kontrolünü ve yönetimini sağlamak.

Ağ bağlantısı nasıl Kurulur  ?

Bilgisayarlar arasında ağ bağlantısı kurmak için bazı yazılım ve donanımlara ihtiyacımız var.

  • İşletim Sistemi
  • Ağ Kartı ( Ethernet Kartı)
  • Kablolar (ağ kablosu)
  • Modem veya Dağıtıcı (switch)

Bilgisayar Ağı çeşitleri

Bilgisayar ağlarını, ağın büyüklüğüne göre üç gruba ayırabiliriz.

LAN (Yerel Ağ) : Birbirine yakın, aynı oda veya bina içerisinde yer alan bilgisayarların bağlanmasıyla oluşturulur . Örneğin bir işyerindeki, okuldaki hatta evimizdeki bilgisayarları birbirine bağlayarak oluşturduğumuz ağ bir yerel alan ağıdır.

bilgisayaragiMAN ( Metropol Alan Ağı) :  İçerisinden birden çok Yerel Alan Ağı barındıran, bir üniversite kampüsü, büyük bir işyeri, şehri veya bölgeyi kapsayan ağ türüdür. Örneğin bir ildeki tüm bankaların farklı şubelerinin bilgisayarları Metropol Alan Ağı ile birbirine bağlıdır.

WAN ( Geniş Alan Ağı) :  Bir ülke ya da dünya çapında, aralarında yüzlerce veya binlerce kilometre mesafe bulunan bilgisayar ve ağların birbirine bağlanmasıyla oluşur. Bilinen en büyük Geniş Alan Ağı, İNTERNET’tir.

LAN ile WAN (internet) karşılaştırması)

LAN WAN(İNTERNET)
Çok hızlıdır LAN dan yavaştır
Abonelik gerektirmez. İnternet servis sağlayıcılardan abonelik gereklidir
Sadece switch ve kablolar ile kurulabilir Modem ve telefon hattı gereklidir.
LAN düşük masrafla kullanılabilir Masraflıdır. Her ay internet aboneliği ücreti gereklidir

 

 

 

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*